Tiroid Kanserinde Radyoaktif İyot Tedavisi Gereklimi

Tiroid kanseri, radyolojik görüntüleme tekniklerinin gelişmesi ve yapılan tiroid ince iğne aspirasyon biyopsilerinin artması neticesinde sıklığı giderek artan kanser tiplerinden biridir. Tiroid kanseri teşhis edilen hastanın tiroid bezlerinin ve varsa boyundaki lenf bezelerinin tamamımının operasyonla alınması sonrasında, halk arasında “atom tedavisi” olarak bilinen radyoaktif iyot tedavisi ile geri kalan tiroid dokusunu, lenf nodunda veya vücudun diğer kısımlarında olan tiroid kanser hücrelerini yok etmek amaçlanmaktadır.

Radyoaktif iyot tedavisi, patoloji sonucu papiller ve foliküler tiroid  karsinomu olarak rapor edilen, tümör çapı 1 cm’in üzerinde veya tümör çapı 1 cm’den küçük olmasına rağmen metastaz saptanmış, kapsül ve kan damarlarına yayılım varsa uygulanmaktadır. Tedavi genellikle operasyondan 4-6 hafta sonra ve geri kalan tiroid ve tümör hücrelerinin içine iyot-131’in girişini ve tedavi etkinliği artırmak için TSH hormonu yükseltilerek uygulanır. Tedavi öncesinde 10 -15 gün iyottan fakir beslenmek yani iyodlu tuz, kaya tuzu, deniz ürünleri, İçinde iyod olan, veya iyodlu tuz kullanılarak hazırlanmış konserveler, hazır yiyecekler, çay, hazır kahve, süt, yoğurt, peynir ve dondurmadan fakir bir diyet tedavi başarısını oldukça artırmaktadır. İyot tedavisinin uygulanacağı sabah hasta yaklaşık 6 saatlik açlıkla hastaneye gelir. Gerekli kan tetkikleri sonrası  hasta radyoaktif tedavi odasına (kurşun kaplı) alınır. Radyoaktif madde ağızdan kapsül şeklinde hastaya verilir. Hasta aldığı ilaç dozuna bağlı olarak bu odada ortalama 3-5 gün kalır. Tedavide verilen radyoaktif iyot kapsülünün herhangi bir kötü tadı veya kokusu yoktur, hasta tedavi esnasında herhangi bir şey hissetmez. Bol su içilmesi ve her gün duş alınarak vücut salgıları ile atılan radyasyondan hastanın temizlenmesi vücuttan radyasyonun uzaklaştırılmasını kolaylaştırır.

Tedavi amacıyla ağızdan İyot 131 radyoizotopu alan hasta aldığı radyoizotopun miktarına bağlı olarak bir kaç gün/ birkaç hafta etrafa radyasyon yayar. Tiroit kanseri tedavisi amacıyla radyoaktif iyot tedavisi alan hasta süt veriyorsa bebeğini sütten kesmesi, 4 ay hamile kalmaması önerilir. Radyoaktif iyot alacak kişinin çocuklarla 15-20 gün yakın temasta  bulunmaması önerilir. Radyoaktif iyot tedavisi sonrası önlem alınmazsa erken dönemde, tükrük bezlerinde ağrı, şişme, kısmi tat kaybı ve ağız kuruluğu gelişebiliyor. Geç etki olarak doza bağlı tiroid hormon salgısının azalması,  trombosit sayılarında azalma yapabiliyor.