HİPOTİROİDİ HASTALARINDA İLAÇ TEDAVİSİNE RAĞMEN SEMPTOMLAR DÜZELMEYEBİLİR Mİ?

Levotiroksinle tedavi edilen hipotiroid hastalarının %12’sinde, normal TSH ve tiroid hormonu düzeylerine rağmen, semptomlar azalmamakta, bozulmuş psikolojik iyilik hali, depresyon ya da anksiyete görülmektedir . Bu sonuctan L-T4 etkinliğindeki kusur sorumlu olabileceği gibi başka faktorler de sorumluluk taşıyabilir.

Levotiroksin etkinliğini azaltan koşullar aşağıda sıralanmıştır;

  1. Emilim bozukluğu (Post jejunoileal bypass cerrahisi, kısa barsak sendromu, Coliak hastalığı).
  2. Emilimi azaltan ilaclar (kolestipol, hidroklorid, sukralfat, ferroz sulfat, besinler (soya fasulyesi formulu), aluminyum hidroksid, kolestiramin, Sodyum polistiren sulfonat.
  3. Atılımı hızlandıran ilaclar (Rifampin, karbamazepin,fenitoin)
  4. T4 ‘un T3 ‘e donuşumunu azaltan ilaclar (Amiaodaron ve selenyum eksikliği)
  5. Diğer ilaclar (Lovastatin ve sertralin).

L-T4 tek başına kullanıldığı bazı durumlarda bozulmuş algı, halsizlik, öğrenme zorluğu ve kilo vermede zorluk gibi şikayetler ortaya çıkabilmektedir.Bu yakınmalar, levotiroksinle tedavi edilen hastaların %30 kadarında ortaya cıkan artmış serbest T4 ve azalmış serbest T3 duzeyleriyle ilişkili olabilir. L-T4 monoterapisi alan hastalarda T4/T3 oranı genellikle yuksektir ve bu durumun tiroid hormon sinyaliyle genel sağlık uzerindeki etkileri pek bilinmemektedir .Gercekten de yapılan klinik calışmaların coğunda L-T4 ile tedavi edilen hipotiroidi hastalarının %5-10 kadarında normal serum TSH duzeylerinde rağmen hastalıkla ilişkili semptomların ısrarlı bicimde devam ettiği gösterilmiştir. Bu durumdan serum TSH’sının farklı doku duzeylerindeki tiroid hormon durumunu yansıtmayabileceği ongorulmektedir. L-T4 monoterapisi ile tedavi edilen hastaların %15 kadarında normal serum TSH ve gorece yuksek serbest T4 duzeylerine rağmen serum T3 duzeyi normal referans aralığının altındadır . Duşuk serum T3 duzeylerinin geçmeyen hipotirodi benzeri semptomlardaki rolu cok acık değildir. Pek cok dokuda tip2 2 deiyodinaz  yolağı lokal T3 uretimine, (bazı dokularda%50’ye kadar cıkar) anlamlı katkı yapar . Bu durum T3 uretiminin T4 varlığıyla düzenlendiğini gosterir. Bu gozlemler duşuk serum T3 ve yüksek serum T4 duzeylerinin bağımsız olarak tiroid hormon sinyalini azalttığını ve hipotiroidizimin, L-T4 ve liotironin(L-T3) kombinasyon tedavisi yaklaşımlarının yapılması desteklemektedir. L-T4 ile tedavi edilen hastalara L-T3 eklenmesi serum T3 duzeyininormale getirmekte ve serum TSH duzeylerinin normalaralıkta kalmasını sağlamaktadır. Bazı çalışmalarda kombine t3+T4 vermenin sadece T4 vermeye üstünlüğü saptanmamıştır. L-T4 monoterapisiyle halsizlik gibi yakınmaları devam eden hastalarda D2 gen polimorfizmi olasılığı akla getirilmelidir. Klinisyenler bu tur hastalarda L-T3 eklemeyi akılda tutmalıdırlar.