İyot Eksikliği

İyot eksikliği nedir? Hangi hastalıklara sebep olur?
İyot, insan ve hayvanlarda normal büyüme ve gelişme ile beyin ve vücut işlevleri için mutlak gerekli bir elementtir.İyot, İnsan vücudunda beyin ve sinir sisteminin normal büyüme ve gelişmesi, vücut ısısı ve enerjisinin devamı için gerekli olan tiroid hormonlarının (T4-tiroksin ve T3-triiyodotironin) önemli bir bileşenidir. Bu hormonlar vücudun tüm sistemlerinin büyüme ve gelişmesi için gereklidir. Besinlerle iyot yetersiz alındığında iyot yetersizliği hastalıkları görülmektedir. İyot Yetersizliği Sonucunda;Tiroid bezinden kana geçen hormonlar yeterli miktarda yapılmamakta, hemen hemen tüm organların büyümesi, gelişmesi ve işlevlerinde sorunlar ortaya çıkmakta, boy uzaması durmakta ve zihinsel işlevler gerilemektedir.Yapılan bilimsel çalışmalara göre doğumdan itibaren iyot yetersizliği zeka düzeyinde 13.5 puanlık düşmeye neden olmakta çocuklarda öğrenme yeteneğinde azalma ve algılama güçlüğü ve bunun sonuncu olarak da okul başarısında düşme gibi sorunlara yol açmaktadır.

İyot Eksikliğinde Oluşan Sağlık Sorunları:

Anne Karnında ve Bebeklikte
• Düşük
• Ölü doğum
• Bebek ölümü
• Sağırlık
• Dilsizlik
• Cücelik
• Zeka geriliği
• Doğum anomalileri (Doğuştan olma bozukluklar)

Çocukluk ve Gençlikte
• Guatr
• Kısa boyluluk
• Zihnin yetersiz çalışması
• Öğrenme yetersizliği
• Algılama ve öğrenmede yetersizlik

Yetişkinlerde
• Guatr
• Verim düşüklüğü
• Tiroid kanser riskinde artmadır.
• Yetersiz iyot alımı bir çok hastalığa ve sağlık sorununa neden olmaktadır. İyot yetersizliği hastalıklarının başında, en çok bilinen ve görülebilen GUATR gelmektedir. Guatr her yaş grubunda önemli bir hastalıktır. İyot yetersizliği hastalıklarından en ciddi olan, bilinmeyen ve gözle görülemeyen sorun ise BEYİN ÖZÜRÜ ve ZEKA geriliğidir.

İyot Yetersizliği Hastalıklarının Durumu
İçinde bulunduğumuz 21.yüzyılda dünyamızda 1.6 milyar çocuk iyot yetersizliğinden etkilenmektedir. Şu anda dünyadaki milyonlarca çocuğu gözle görülemeyen ve önlenebilen beyin özrüne mahkum etmiş, onmilyonlarca çocukta zihinsel geriliğe yol açmış, bunların dışında da yüzmilyonlarcasında daha hafif bedensel ve zihinsel kusurlar yaratmıştır.
Ülkemizde en son 2002-2003 yıllarında okul çağı çocuklarında yapılan araştırmaların sonuçlarına göre;

  • Her 100 çocuktan yaklaşık 30’unda Guatr sorunu olduğu
  • İdrardaki iyotlarının yeterli olup olmadığına bakıldığında 10Oµg/L olması gereken idrar iyot miktarı yerine 53µg/L olduğu bulunmuştur. Bu durum ülkemizde özellikle okul çağı çocuklarında iyot yetersizliğinin ciddi boyutlarda olduğunun net kanıtıdır.

BİREYLERİN ALMALARI GEREKEN GÜNLÜK İYOT MİKTARLARI

Yaşam Dönemi Günlük İyot Alımı
0-6 yaş 90 µg / gün
6-12 yaş 120 µg / gün
12 yaş üstü 150 µg / gün
Gebe ve emzikli 200 µg / gün

İyot Hangi Kaynaklardan Sağlanabilir?

  • İyot yenilen gıdalardan ve içilen sulardan alınır.
  • İyot, deniz ürünlerinde (balık, yosun gibi), toprakta yeterli miktarda iyot bulunduğunda et, süt, yumurta ile tahıllarda ve diğer gıdalarda bulunmaktadır.

Ülkemizde toprak erozyonu, sel baskınları v.b. nedenlerle su ve toprakta iyot yeterince bulunmamaktadır.Dolayısıyla da toprakta yetişen besinlerdende vücudun ihtiyacı olan iyot alınamamaktadır.Bu nedenle bireylerin günlük iyot ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunların çözümü için tuzun iyotla zenginleştirilmesi yoluna gidilmiştir. Herkesin kullandığı sofra tuzuna bir miktar iyot katılması ve bu yolla vücudun ihtiyacı olan iyotun alınmasıyla; ülkemiz çocuklarını tehdit eden iyot yetersizliğine bağlı hastalıklar, yetersiz gelişme gibi sorunların önlenmesi sağlanacaktır.

Neden Tuzun İyotlanması Tercih Edilmiştir? Çünkü;
Tuz herkes tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Düşük maliyetlidir ve yıllık olarak kişi başına tüketim fiyatı ucuzdur.
Tuzun iyotlanması ile renk-koku-tat değişikliği olmamaktadır.

Ülkemizdeki Bu Sorunun Çözümü İçin;
Türkiye’de, “İyot Yetersizliği Hastalıkları” önemli bir halk sağlığı sorunudur.
1998 yılında Türk Gıda Kodeksi’nde sofra tuzlarının iyotlu olarak üretilmesi yasal zorunluluk haline getirilmiştir! Programın başladığı 1994 yıllarında evlerde iyotlu tuz kullanım oranı %20 lerde iken programın etkin bir şekilde yürütülmesi ile aynı oran %64 lere ulaşmıştır. Ancak ülkemizde evlerin %36 sında iyotlu tuz kullanılmadığı, yine ilçe ve köylerde iyotlu tuz kullanımının kentlerdekine oranla daha düşük olması, ülke düzeyinde iyotlu tuz tüketiminin arttırılmasında eğitime ağırlık verilmesinin gerekliliğinin önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır.

LÜTFEN DİKKAT !!!

  • Evinize aldığınız tuzun İyotlu olmasına dikkat ediniz.
  • Satın aldığınız İyotlu tuzunuzun İyot içeriğinin korunması için tuzu koyu renkli ve kapaklı kavanozlarda koruyunuz
  • Serin ve kuru yerde saklayınız
  • Güneş ışığından uzak tutunuz
  • Eğer tuzunuzu kendi torbasında saklayacaksanız naylon torbanın ağzını mutlaka kapalı tutunuz.

UNUTMAYINIZ Kİ; İYOT YETERSİZLİĞİ ÖNLENEBİLİR ZEKA GERİLİĞİNİN EN TEMEL NEDENİDİR.