Guatr

Guatr nedir? Yalancı guatr?
Tiroid bezinin büyümesine guatr adı verilir. Türkiye iyot eksikliğinin sık bulunduğu dolayısı ile guatrın sık bulunduğu bir ülkedir. Guatr sıklığı ülkemizde bölgelere göre değişiklik göstermesine rağmen okul çağı çocuklarında %5-56 oranında bulunmaktadır. İyot yetmezliği olan bölgelerde guatr daha fazladır. Özellikle dağlık bölgelerde toprakta iyot az olduğundan guatr daha fazla görülür. Yalancı guatr ise tiroid bezinin doğuştan normal yerleşim yerinden biraz yukarıda olması ve özellikle ince boyunlu kadınlarda guatr varmış izlenimi vermesidir. Yapılacak ultrasonda tiroid hacminin artmadığı ve guatr olmadığı ortaya konur. Guatrın ailesel özellik gösterir. Bazı ailelerde guatr fazla görülür. Yapılan çalışmalar guatr gelişiminde kalıtımsal geçişin iyot yetersizliği olan bölgelerde yaşayan kadınlarda %39 oranında, iyodun yeterli alındığı bölgelerde yaşayanlarda ise % 82 oranında olduğunu ortaya koymuştur.

 Guatr sebepleri nelerdir? Toplumda sıklığı nedir?

  1. İyot yetmezliği
  2. Selenyum yetmezliği
  3. Genetik eğilim veya ailede guatr olması
  4. Tiroid bezinin iltihabi hastalıkları (Hashimoto veya tiroiditler)
  5. Psikiyatrik hastaların kullandığı lityum ilacı
  6. Soya yağı veya fasulyesi fazla yemek (iyot yetmezliği ile beraber)
  7. Tiroid hormon oluşumundaki genetik bozukluklar
  8. Sigara içmek
  9. Demir yetmezliğine bağlı kansızlığı olanlar
  10. Gebelik (iyot yetmezliği olan bölgelerde)
  11. Beyinde bulunan hipofiz bezinden aşırı TSH hormonu salgılanması
  12. Guatr ailesel özellik gösterir. Bazı ailelerde guatr fazla görülür. Yapılan çalışmalar guatr gelişiminde kalıtımsal geçişin iyot yetersizliği olan bölgelerde yaşayan kadınlarda %39 oranında, iyodun yeterli alındığı bölgelerde yaşayanlarda ise % 82 oranında olduğunu ortaya koymuştur.