Tirotoksikoz ve Graves Hastalığı

Tiroid hormonlarının dolaşımdaki duzeylerinin artmasıyla oluşan klinik tabloya tirotoksikoz denir. Dolaşımdaki tiroid hormon artışının sebebi tiroid bezinin aşırı hormon uretmesi durumu ise hipertiroidizm’den bahsedilir. Tirotoksikoz daha cok kadınlarda gorulen bir bozukluktur;kadınların %2’de, erkeklerin ise 0.2’de gorulur. Klinik pratikte  tirotoksikozun en sık sebebi (%50-80) Graves hastalığıdır. Diğer sebepler arasında zehirli çok sayıda nodüllü guatr,  tiroiditler, ilaçlar  sayılabilir.  Graves hastalığı diffuz guatr, hipertiroidizm,oftalmopati (göz tutulumu), bacağın ön yüzünde şişlik(pretibial miksodem) ile seyreden bir hastalıktır. Graves hastalığı  daha cok 30-60 yaşlarındaki kadınlarda gorulmektedir, kadınlarda görülme olasılığı erkeklere oranla 8 kat daha fazladır.

TANI

Tirotoksikozun tanısında ilk aşama dolaşımdaki tiroid hormonları ve tiroid stimulan hormon (TSH) duzeyinin olculmesidir. Bu olcumlerden sonra etiyolojinin belirlenmesi, vucuttaki etkinin ortaya konması ve ardından uygun şekilde tedavi edilmesi basamakları gelecektir. Dolaşımdaki gostergeleri (sT3, sT4, TSH) olctukten sonra, tirotoksikozun etiyolojik nedeninin ortaya konmasında tiroid sintigrafisi  ikinci basamağı oluşturur. Tiroid ultrasonografisi, ozellikle kan akımını değerlendiren Doppler US, son yıllarda tanıda daha sıklıkla kullanılmakta ve intratiroidal kan akımının artışı gibi bazı kriterlere dayanılarak, tirotoksikozun etiyolojisini belirlemede yararlanılmaktadır

TEDAVİ

Tirotoksikoz durumunda uygulanabilecek tedavi seçenekleri arasında tıbbi tedavi, radyoaktif iyod tedavisi, cerrahi tedavi ve diğer tedaviler yer alır.

İLAÇ TEDAVİSİ

Graves hastalığının tedavisinde kullanılan antitiroid ilaçlar propiltiourasil (PTU) ve metimazoldur (MM). Tedavide her ikisi de benzeri etki ve yan etkilere sahiptir. PTU’in yarı omru daha kısadır, gunde 3 kez vermek gerekir. PTU’in mutad dozu 400-600 mg/gun olmakla beraber, bazı direncli olgularda daha yuksek dozlara (nadiren gunde 1000-1200 mg) cıkılabilir. PTU’in periferde T4’den T3’e donuşumu azaltıcı etkisi de vardır. MM daha uzun yarı omre sahiptir, PTU’den daha kuvvetlidir, mutat dozu 30-40 mg/gundur, bazen daha yuksek dozlara cıkılabilir. Dolaşımdaki tiroid hormonlarının duzeyi, hastalığın şiddeti, major organ fonksiyonları (orneğin transaminaz yuksekliği) goz onune alınarak tiyonamidlerin dozu duzenlenir. Tiyonamid kullanımı sırasında minor yan etkilerin yanı sıra, ilacların kullanımını engelleyebilen agranulositoz ve hepatit gibi ciddi yan etkiler gorulebilir. Beta bolekerler (propranolol, atenolol, vs) tirotoksikozda adrenerjik belirtilerin kontrolunde yararlıdır ve medikal tedavinin bir parcası olarak rutin uygulanır.