GESTASYONEL DİYABET NEDİR? KİMLERE GEBELİK ŞEKERİ TARAMASI YAPILIR?

 

İlk defa gebelikte ortaya çıkan şeker hastalığıdır. Toplumda sıklığı ortalama % 7 cıvarındadır. Daha önce şeker hastalığı olup hamile kalanlar tanım dışındadır.

RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

YÜKSEK RİSK

Fazla kilolu (vücut kitle indeksi >27 ) olanlar

Ailede şeker hastalığı olanlar

Daha önceki gebeliklerinde gebelik şekeri olanlar

Fazla kilolu çocuk doğurma hikayesi olanlar ( >4000 gram üzerinde)

İdrarda şeker atılımı ( glikozüri ) olanlar yüksek risklidir.

İleri yaş (>35 yaş üstü gebelik)

Açıklanamayan ölü doğum öyküsü

Gizli şeker öyküsü

Çok düşük kilolu bebek doğurmuş olmak

Polikistik over hastalığı

Kortizon kullanımı

Tansiyon yüksekliği

DÜŞÜK RİSK

Ailede şeker hastalığı olmayan, VKİ<25 altında ve <25 yaş altı hastalar.

Gebelik şekeri neden oluşur?

Fetüsü saran plesanta adını verdiğimiz zar insülin direncine sebep olan bazı hormonal salgılar yapar (human plesantal laktojen ) , östrojen , prolaktin hormonu ve gebelik hormonu insülin direncine sebep olur. Artan kilo ile beraber şeker hastalığına uygun ortam oluşur.

Kimlere tarama yapılır?

Her gebede 24-28 . haftalar arasında tarama yapılmalıdır. Risk faktörü olanlarda tarama ilk ay içinde yapılabilir.

Tarama için hangi test yapılır?

Taramada 24-28. Haftalar arasında herhangi bir zamanda (açlık, tokluk önemli değil) Bir su bardağı içine 50 gram şeker konup çözülür. Hasta içtikten 1 saat sonra kan şekerine bakılır. >130 üzerindeki değerlerde ikinci basamak test yapılır.

2.basamak için hangi testler yapılabilir ?

75 gram veya 100 gramlık şeker yüklemeleri yapılır. 75 gramlık şeker yüklemesinde açlık şekeri >92, 1 saat değeri >180. 2.saat değeri >153 üzerinde 2 değer tesbit edilen veya 100 gram şeker yüklemesinde açlık >95,1.saat 190 2.saat 155 3.saat değeri <145 üzerinde 2 değer tesbit edilen hastalarda gebelik şekeri olduğu söylenir.

Gebelikteki şeker hastalığı bebekte ne gibi sıkıntılar yapabilir?

Doğuştan bazı hastalıkların riskini artırır, gelişme geriliği, fazla kilolu fetüse, erken doğuma, doğum esnasında (omuz çıkıları ve sinir felcine ), doğum anında şeker düşüklüğü, yenidoğan sarılığının uzun sürmesine ve kalsiyum düşüklüğüne sebep olabilir.

Gebelikteki şeker hastalığı annede ne gibi sıkıntılar yapabilir?

Düşük riski, gebelikte tansiyon yüksekliği, idrar yolu enfeksiyonu, Kanama riskine,  sezaryan doğum oranında artışa sebep olur. Gebelik şekeri olanların ileride şeker hastalığı olma ihtimali yükselir.

Gebe kalmak isteyen şeker hastaları neler yapmalıdır?

Mutlaka iyi bir şeker kontrolü (HbA1C<6 ), gebelikten 3 ay önce folik asit destekleri almaları, ideal kiloya gelmeleri, Oral antidiyabetik kullanan hastalar mutlaka insülin tedavisine geçmesi gerekir.

Gebelik şekerinde tedavi nasıl yapılır?

Her hastaya önce uygun bir beslenme tedavisi ve düşük riski olmayanlara egzersiz yapmaları (sırtüstü yapılan egzersizler önerilmez) önerilir. Bunlara rağmen açlık kan şekeri >105 ve 1.saat kan şekeri >140 mg/dl üzerinde olan hastalara insülin tedavisi önerilir. Gebelikte en uygunu insan insülini kullanılmasıdır. Hiçbir şekilde ağızdan kullanılan şeker ilaçları kullanılamaz.

Gebelik şekeri kalıcımı?

Gebelik şekeri olanların %10 da şeker kalıcı olur. Tüm gebelik şekeri olan hastalar doğumdan sonra 6-12. Hafta arasında 75 gram şeker yüklemesi ile taranmalıdır. Normal çıkanlar 3 yılda bir tarama yapmalıdır.